همه چیز درباره ارتودنسی دندان به روش ثابت و متحرک

نیاز به جراحی

ندارد

نیاز به بیهوشی

ندارد 

زمان معالجه

طولانی مدت

ارتودنسی شاخه ای از دندانپزشکی است که فرم فک و نظم دندان ها را بهبود می بخشد. این درمان تنوع زیادی از جمله ارتودنسی ثابت و متحرک دارد. ارتودنسی با ایجاد فشار کم و تدریجی بر روی دندان ها و فک ها، دندان ها را صاف و در جای مناسب قرار می دهد. بر اساس اینکه مشکلات دندانی شما چقدر باشد، دندانپزشک روشی مناسب برای ارتودنسی به شما پیشنهاد می دهد.

ارتودنسی دندان، شاخه ای از دندانپزشکی است که به تصحیح فرم و عملکرد دندان ها و فک کمک می کند. رعایت بهداشت و مراقبت از دندان های کج و نامنظمی که به خوبی در کنار یکدیگر قرار نمی گیرند دشوار است، به همین دلیل است که این دندان ها بیشتر از سایر دندان ها در معرض پوسیدگی و التهابات لثه ای قرار دارند. همچنین بی نظمی شدید علاوه بر تاثیر بر روی ظاهر دندان ها، ممکن است موجب ایجاد فشار اضافی روی عضلات مخصوص جویدن و در نتیجه سردرد، سندرم TMJ و درد در ناحیه گردن، شانه و کمر شود. ارتودنسی به انگلیسی Orthodontics نوشته می شود.

از مزایای ارتودنسی دندان می توان به بهبود سلامت دهان و دندان، ظاهری بهتر و دندان هایی با طول عمر بیشتر اشاره کرد. متخصص این شاخه از دندانپزشکی، ارتودنتیست نامیده می شود.

از کجا بفهمیم درمان ارتودنسی دندان نیاز داریم یا خیر؟

ارتودنسی ثابت

فقط ارتودنتیست یا دندانپزشک براساس ابزارهای تشخیصی که شامل سوابق پزشکی کامل پزشکی و دندانپزشکی، معاینه بالینی، ساخت مدل های گچی دندان و تصویر برداری با اشعه X و عکس های خاص، می تواند تصمیم بگیرد که آیا ارتودنسی دندان برای فرد مناسب است یا خیر و همچنین برنامه درمانی مناسبی بسته به نیازهای فرد تهیه کند.

در صورتی که هر کدام از شرایط زیر را دارید، ممکن است کاندیدای خوبی برای درمان ارتودنسی باشید:

کراس بایت، اوپن بایت، کراودینگ، آندربایت، اور بایت اورتودنسی

  • اوربایت (Over bite): در این مشکل، دندان های جلویی سمت بالا نسبت به دندان های پایین بیش از حد به جلو آمده اند و دندان های پایین زیر دندان های بالا مخفی می شوند.
  • آندربایت (Under bite): اتفاقی که در آن دندان های پایین خیلی جلو یا دندان های بالا خیلی عقب هستند.
  • کراس بایت (Cross bite): هنگامی که دندان های عقبی بالایی در هنگام گاز گرفتن به طور عادی در مقابل دندان های پایین عقب قرار نمی گیرند.
  • اپن بایت (Open bite): در این حالت هنگام گاز گرفتن، فضایی خالی بین دندان های جلویی و یا دندان های کناری در حالی که دندان های پشتی به خوبی روی هم جفت هستند، وجود دارد.
  • خط وسط نابجا یا همان ناهماهنگی خط وسط دندان ها: در این حالت مرکز دندان های جلویی سمت بالا با مرکز دندان های جلویی پایینی تنظیم نیست و عدم قرینگی وجود دارد.
  • فاصله زیاد بین دندان ها: شکاف یا فاصله بین دندان ها به دلیل افتادن دندان ها یا دندان هایی که به طور کامل دهان را پر نکرده اند، ایجاد می شود.
  • کرودینگ یا کراودینگ: هنگامی که دندان های زیادی در قوس دندان وجود داشته باشد و نامنظمی دندان اتفاق می افتد.

ارتودنسی چگونه دندان ها را صاف می کند؟

در ارتودنسی ابزار های مختلفی اعم از ثابت و متحرک وجود دارد که برای کمک به حرکت دندان ها، بازآموزی عضلات و تأثیر بر رشد فک ها استفاده می شود. این ابزارها با ایجاد فشاری ملایم بر روی دندان ها و فک ها عمل می کنند. بر اساس شدت مشکلات دندانی فرد، دندانپزشک تصمیم می گیرد که کدام روش ارتودنسی دندان موثرترین روش است.

ابزار های ارتودنسی ثابت شامل موارد زیر است:

  • بریس دندان یا براکت دندان:

متداول ترین ابزار ارتودنسی ثابت، بریس هایی هستند که از بند، سیم و یا براکت تشکیل شده اند. بند ها در اطراف دندان ثابت هستند و برای محکم بستن ابزار درمان، استفاده می شوند. در حالی که براکت ها اغلب به قسمت جلویی دندان می چسبند. سیم های قوس دار از داخل براکت ها عبور کرده و به بند ها متصل می شوند. سفت کردن سیم منحنی باعث ایجاد فشار بر روی دندان ها شده و به تدریج آنها را به موقعیت مناسب خود منتقل می کند.

بریس های دندان معمولاً به طور ماهانه تنظیم می شوند و در نهایت طی چند ماه تا چند سال به نتایج مطلوب منتهی می شوند. بریس های امروزی، کوچکتر و سبک تر هستند و نسبت به گذشته ظاهر فلزی بسیار کمتری را به نمایش می گذارند. بریس های دندان برای کودکان در رنگ های روشن و همچنین بریس های شفاف برای استفاده بزرگسالان موجود می باشند.

بریس براکت ارتودنسی دندان
  • ابزار ارتودنسی ثابت برای ترک عادت مکیدن انگشت:
ابزار ترک عادت مکیدن انگشت

برای کنترل مکیدن انگشت شست یا فشار زبان استفاده می شود ، این ابزار توسط بند به دندان متصل می شود. از آنجا که این ابزار در هنگام وعده های غذایی بسیار دردسر ساز هستند، باید از آنها به عنوان آخرین راه حل استفاده شود.

  • فضا نگهدارنده های ثابت:

 اگر دندان کودک پیش از موقع بیافتد، از فضا نگهدارنده برای نگه داشتن فضای باز تا رشد دندان دائمی استفاده می شود. یک بند به دندان کناری فضای خالی وصل می شود و یک سیم به دندان دیگر کناریِ فضای خالی وصل می شود.

فضا نگهدارنده دندان

ابزارهای ارتودنسی متحرک عبارتند از:

  • الاینر ها:
الاینر دندان

جایگزینی برای بریس های سنتی برای بزرگسالان است ، بسیاری از ارتودنتیست ها از الاینر های ردیفی استفاده می کنند تا دندان ها را همانند ابزارهای ثابت ارتودنسی، بدون سیم های فلزی و براکت جابجا کنند. الاینر ها تقریباً نامرئی هستند و هنگام خوردن غذا، مسواک زدن و استفاده از نخ دندان باید خارج شوند. مقاله ارتودنسی نامرئی را در این باره مطالعه نمایید.

  • فضا نگهدارنده های متحرک:

این ابزار ها همانند فضا نگهدارنده های ثابت عمل می کنند و از مواد آکریلیک ساخته شده اند که بر روی فک قرار می گیرد و شاخه های پلاستیکی یا سیمی دارند که فضای بین دندانها را باز نگه می دارند.

فضا نگهدارنده دندان
  • اسپلینت
اسپلینت دندان

 ابزار های جابجایی فک که به آن اسپلینت نیز گفته می شود، در فک بالا و پایین گذاشته می شوند و به جابجایی فک کمک می کنند تا دهان در وضعیت مطلوب تری بسته شود.

  • ضربه گیر لب:

این ابزار جهت دور نگه داشتن لب از دندان ها طراحی شده است. عضلات لب می توانند بر دندان فشار وارد کنند و این ضربه گیر در کاهش آن فشار کمک می کند.

  • باز کننده کامی یا اکسپندر دهانی:

 وسیله ای است که برای بزرگتر کردن قوس فک بالا استفاده می شود. این ابزار یک صفحه پلاستیکی است که بر روی سقف دهان ثابت می شود. فشار بیرونی که توسط پیچ ها به صفحه اعمال می شود، اتصالات موجود در استخوان های دهان را مجبور می کند تا بصورت طولی باز شوند و ناحیه دهان را گسترده می کنند.

اکسپندر دهان ارتودنسی
  • نگهدارنده ارتودنسی متحرک یا ریتینر متحرک:
ریتینر دندان

این ریتینرها بر روی سقف دهان قرار می گیرند تا از جابجایی دندان ها به موقعیت قبلی آن جلوگیری کنند. آنها همچنین می توانند برای اصلاح و جلوگیری از مکیدن انگشت استفاده شوند.

  • هدگیر ارتودنسی:

با استفاده از این وسیله، بندی در پشت سر قرار داده شده و به یک سیم فلزی در جلو وصل می شود. هدگیر رشد فك بالایی را كاهش می دهد و در حالی كه دندان های جلو به عقب كشیده می شوند، دندان های عقب را در جای خود نگه می دارد.

چه کسی کاندیدای خوبی برای ارتودنسی ثابت و قراردادن بریس است؟                 

بریس ها می توانند برای هر گروه سنی مناسب باشند، اما برای شروع درمان، سن نیز مولفه مهمی است. امروزه توصیه می شود که کودکان در سن 7 سالگی تحت ارزیابی ارتودنسی قرار بگیرند تا مشخص شود که آیا درمان اولیه ای لازم یا مفید است یا خیر. مرحله اول درمان ارتودنسی، پیشگیری محسوب می شود. زیرا این کار به بهبود بی نظمی دندان ها یا مشکلات گاز گرفتن یا بایت در سنین پایین می پردازد.

به عنوان نمونه، فک بالای باریک و دارای دندان های نامنظم و درهم که به طور صحیح با فک پایین جفت و جور نمی شود را می توان با ابزار ارتودنسی به نام "بسط دهنده کامی یا بازکننده کامی" باز کرد. این کار باعث می شود که فک بالا با فک پایین بهتر تنظیم شود. باز شدن کام فقط زمانی که کودک در حال رشد بوده و استخوان بیش از حد رشد نکرده است، می تواند اتفاق بیفتد. در طول مرحله اول، بسته به موقعیت ممکن است از بریس استفاده شود یا نشود. پس از مرحله اول، یک دوره استراحت وجود دارد که اجازه می دهد بیشتر دندان های دائمی رشد کنند.

در حدود سن 12 یا 13 سالگی، درمان مرحله دوم ممکن است آغاز شود. در طی این مرحله، تراز تمامی دندان های دائمی با استفاده از بریس مورد بررسی قرار می گیرد.

اگر زمان برای درمان ارتودنسی مرحله دوم گذشته باشد، هنوز هم می توان تنها با یک مرحله از درمان نتیجه گرفت. با این حال، اگر نامرتبی دندان ها بسیار زیاد باشد، ممکن است برای ایجاد فضای لازم برای جابجایی دندان ها، به کشیدن دندان نیاز باشد. روش دیگر ایجاد فضا برای جابجایی دندان ها "کاهش بینابینی (IPR)" نامیده می شود. IPR شامل برداشتن مقداری از دندان از طرفین دندان برای ایجاد فضای بیشتر است. این روش فقط برای نامنظمی خفیف دندان کاربرد دارد.

اساسا ، هرکسی که مایل به داشتن دندان هایی صاف تر یا بهبود بایت باشد، ممکن است کاندیدای خوبی برای درمان با بریس باشد. ارزيابي دقیق توسط دندانپزشك متخصص برای تشخيص صلاحیت فرد برای درمان با بریس، بسیار مهم است. برخی مواقع، افراد از ارتودنسی برای اصلاح فرم فک، جواب نگرفته و سراغ جراحی فک می روند. برای آشنایی با این روش می توانید ویدیوهای جراحی فک را مشاهده نمایید.

در ارتودنسی چند نوع بریس داریم؟

انواع ارتودنسی

امروزه انواع مختلفی از بریس ها موجود هستند. انتخاب نوع مناسب بریس بستگی به ملاحظات مختلفی از جمله زیبایی، هزینه و بیماری هایی مانند آلرژی دارد.

بریس سیمی فلزی:

این نوع رایج ترین و نوع سنتی بریس ها هستند. معمولا از استیل ضدزنگ ساخته می شوند. براکت های فلزی بر روی دندان ها ثابت شده و با بندهای کشی ساخته شده از لاستیک، محکم بسته می شوند. از براکت های "خود-اتصال" به عنوان جایگزین لاستیک، برای اتصال به سیم استفاده می شود.

بریس های سیمی سرامیکی یا ارتودنسی سرامیکی:

این نوع بریس ها، "بریس های شفاف یا ارتودنسی شفاف" نیز نامیده می شوند و از نظر زیبایی جایگزین مناسبی برای بریس های سیمی فلزی هستند. در این بریس ها از براکت های سرامیکی برای مطابقت با رنگ دندان ها و بندهای کشی شفاف استفاده می شود. براکت های سرامیکی خود اتصال نیز در این نوع بریس ها موجود است. عیب بریس سرامیکی این است که در مقایسه با بریس فلزی بیشتر مستعد شکستگی هستند.

بریس های لینگوال ( بریس پشت دندانی):

این نوع از بریس ها بریس هایی هستند که بر روی پشت دندان ها قرار می گیرند و به راحتی قابل رویت نیستند. این نوع بریس بیشتر به منظور اهداف زیبایی استفاده می شوند و معمولاً در مدت زمان طولانی تری به نتیجه می رسند.

دیگر بریس های فلزی:

 از براکت های استیل ضد زنگ یا تیتانیوم از روکش طلا معمولا برای افرادی که به نیکل حساسیت دارند، استفاده می شود.

الاینر شفاف:

این بریس ها از پلاستیک شفاف به طور سفارشی ساخته می شوند که در آنها از هیچ براکت یا سیمی  استفاده نمی شود. الاینرهای شفاف همچنین به عنوان "بریس های شفاف" نیز شناخته می شوند که درمان بسیار راحت و مناسبی را ارائه می دهند. با این وجود محدودیت هایی برای استفاده از این روش وجود دارد. الاینر شفاف فقط می تواند دندان های کج را در موقعیت خود بچرخاند. درعوض استفاده از براکت با بریس های سنتی، کل حرکت یک دندان (و ریشه آن) را در موقعیت مورد نظر تنظیم می کند.

بریس چگونه دندان ها را ردیف می کند؟

بریس ها با استفاده از نیرو و فشار ثابت در فرآیندی آهسته و کنترل شده عمل می کنند. در بریس های سنتی، سیمی که به براکت ها وصل شده به دندان ها فشار می آورد تا دندان ها را به جهتی مشخص منتقل کند.

دندان ها از طریق فرآیند بیومکانیکی تحت عنوان "تغییر وضع استخوان" جابجا می شوند. هنگامی که بریس به دندان فشار می آورد، "غشای پریودنتال" و استخوان اطراف دندان تحت تأثیر قرار می گیرد. غشای پریودنتال کاملا دندان را در حفره خود احاطه کرده و در اصل به محکم شدن دندان در استخوان کمک می کند. با فشار بریس دندان، غشای پریودنتال دندان از یک طرف کشیده شده و از طرف دیگر فشرده می شود.

این کار به طور موثری موجب شل شدن دندان در حفره خود می شود. این روند باید بسیار آهسته انجام شود و به همین دلیل است که مدت زمان ارتودنسی دندان با استفاده از بریس برای دستیابی به نتایج مطلوب مدتی طول می کشد.

مراحل ارتودنسی با بریس چگونه است؟

اولین مرحله برای تعبیه بریس شامل ارزیابی دقیق و تشکیل پرونده نزد دندانپزشکی مجرب است. قالب گیری از دندان برای تهیه مدل و همچنین تصویربرداری با اشعه X برای بررسی موقعیت دندان ها انجام می گیرد. پس از ارزیابی دقیق، برنامه درمانی برنامه ریزی می شود.

قبل از قرار دادن بریس ها یا سایر تجهیزات ارتودنسی در صورت لزوم، دندان کشیده می شود. برای درمان دو مرحله ای، ابزارهایی مانند بسط دهنده کامی یا باز کننده کامی و هدگیر در طول مرحله اول درمان برای اصلاح هرگونه مشکل رشد اسکلتی استفاده می شود. با مشاهده ویدیوهای ارتودنسی دندان در بخش ویدیوها، بصورت تصویری با مراحل ارتودنسی کاملا آشنا می شوید.

برای قراردهی بریس سنتی، براکت ها با چسب مخصوص به تمام دندان های قوس دار متصل می شوند. برخی از پزشکان از جدا کننده کشی به مدت 1 تا 2 هفته قبل از قرار دادن براکت ها بین دندان های آسیاب استفاده می کنند تا فضایی برای بندهای فلزی ایجاد شود.

پس از نصب براکت ارتودنسی و یا بند های فلزی، یک سیم فلزی (یا "سیم قوسی") در داخل براکت ها قرار داده می شود و با بند های لاستیکی منعطف محکم می شود. به این لاستیک ها کش های ارتودنسی نیز گفته می شود. نکته قابل توجه اینکه، رنگ کش های ارتودنسی متنوع بوده و می توانند جزء جذابی از تجربه ارتودنسی برای کودک باشند.

کش های ارتودنسی

در بریس الاینر شفاف، قالب های دندانی دقیقی تهیه می شوند تا مجموعه ای از الاینرها از روی آن ساخته شود. الاینر، ردیفی از ترِی ارتودنسی شفاف هستند که روی دندان ها قرار می گیرند. قبل از ایجاد ترِی بعدی ، هر ترِی برای مدت زمان مشخصی استفاده می شود.

آیا ارتودنسی درد دارد؟

قرارگیری بریس های سنتی در ارتودنسی ثابت معمولا بدون درد است، اما بعد از قراردادن، دندان ها و فک درد می گیرند. این امر به دلیل حرکت کند دندان ها است. این درد معمولا حدود یک هفته بعد از قرار دادن بریس و بعد از هر تنظیم سیم قوسی تا دو روز طول می کشد. این اتفاق در هنگام حرکت دندان در مورد الاینرهای شفاف نیز صدق می کند.

در این مدت، خوردن غذاهای نرم و در صورت لزوم استفاده از داروهای مسکن مانند ایبوپروفن یا استامینوفن به کاهش این درد کمک می کند. در ابتدا می توان از موم ارتودنسی برای پوشاندن نواحی زبر که با لپ در تماس است استفاده کرد تا اینکه دهان به براکت ها و سیم ها عادت کند.

هزینه ارتودنسی دندان چقدر است؟

هزینه درمان برای هر فرد متفاوت است، زیرا شرایط دهان هر فرد متفاوت است. هزینه همچنین به زمان درمان و مراحل مربوط به آن بستگی دارد و با توجه به موقعیت مکانی متفاوت خواهد بود.

داشتن بریس دندان در ارتودنسی ثابت چه حسی دارد؟

ارتودنسی ثابت

شکی نیست که بریس ها در ابتدا می توانند اذیت کننده بوده و از نظر زیبایی نامناسب باشند. علاوه بر درد دندان، دردسرهای استفاده از بریس شامل موارد زیر است: چسبیدن دائم مواد غذایی هنگام غذا خوردن، نیاز به زمان بیشتر برای تمیز کردن دندان ها و محتاط بودن در مورد انواع مواد غذایی که می توان خورد. با این حال، بیشتر افراد از این خوشحالند که روند بهبودی ارتودنسی را پشت سر گذاشته اند تا لبخند خود را بهبود ببخشند یا حالت گاز گرفتن را اصلاح کنند. نتایج درمان می تواند بسیار سودمند باشد.

بعد از ارتودنسی دندان و درآوردن بریس، چکار باید کرد؟

پس از خارج کردن بریس، سوابق بیشتری (شامل قالب گیری و تصویربرداری اشعه X) برای ارزیابی نتیجه نهایی گرفته می شود. علاوه بر این، برنامه هایی برای ریتینر دندان در نظر گرفته می شود تا بتوان دندان های تازه تنظیم شده را در محل خود ثابت نگه داشت. بدون استفاده از ریتینر، دندان ها می توانند دوباره جابجا شوند. معمولا دو نوع ریتینر یعنی ریتینر متحرک و ثابت وجود دارد.

ریتینر متحرک از آکریلیک و سیم های فلزی یا یک ترِی پلاستیکی سفت و سخت ساخته شده است و هنگام مسواک زدن یا استفاده از نخ دندان قابل برداشت هستند. ریتینر ثابت معمولا به قسمت پشت دندان ها می چسبد. از مزایای این نوع ریتینر این است که گم نمی شوند و در حفظ موقعیت دندان مؤثرتر عمل می کنند. معمولا، ریتینرها پس از درآوردن بریس دندان برای مدت زمانی باید به طور تمام وقت استفاده شوند و سپس از ریتینرهای متحرک فقط در شب استفاده کرد.

برای بزرگسالانی که درمان ارتودنسی دندان را به پایان رسانده اند، ریتینرها معمولا باید همیشگی استفاده شوند. دندانپزشک یا ارتودنتیست مدت زمان استفاده از ریتینرها را به فرد گوشزد می کند چرا که این مدت زمان در هر مورد متفاوت است.

 

کدوم قسمت از بدنت برات دغدغه شده؟

ویدئو ها

تجربیات کاربران

سلام من ٣٣ سالمه در سن ٢٤ سالگي زايمان داشتم وبعد از زايمان به خاطر اضافه وزني كه داشتم مجبور شدم كه رژيم بگيرم...

من حدود یه سال پیش لیزر و شروع کردم که به طور کامل جواب نگرفتم ولی در حد قابل قبولی هست ولی اتفاقی که برام...

حدود ۹ سال پیش به روش الکتروکوتر خالهای صورتم رو برداشتم و الان فقط لکه های تقریبا سفید رنگ خیلی کمرنگی بجا...

سال ٩٠ عمل جراحی بينی كردم ، بينيم گوشتی و غضروفی بود. در كل راضی بودم از عمل. ولی چون بينيم گوشتی بود يكم افت...